Đó là khẳng định của ông Lê Thanh Tâm, Tổng giám đốc tập đoàn IDG Việt Nam và Đông Dương bên lề Hội nghị và Lễ bình chọn Lãnh đạo công nghệ thông tin tiêu biểu năm 2008 (CIO Conference & Awards) diễn ra sáng 17/7 tại Bộ Tài chính.  

Ông Lê Thanh Tâm.

Đừng lầm lẫn giữa CIO và CTO

* Hội nghị năm nay có gì mới so với năm trước?

- Chủ đề của năm nay là đổi mới công nghệ và sáng tạo kinh doanh, tập trung phân tích các bí quyết thành công của các công ty lớn để tìm ra bài học cho Việt Nam. Ví dụ như thành công kinh doanh của Mỹ là tập trung vào số lượng, sản xuất đại chúng từ ô tô đến thức ăn. Thành công của Nhật là về kỹ thuật, chất lượng và công nghệ sản xuất. Còn Hàn Quốc là một mô hình rất đặc biệt, dùng sự đột phá về công nghệ tạo ra hàng hóa nhỏ hơn, gọn hơn. Hãy nhìn mà xem, màn hình LG, Samsung... đang tràn khắp thế giới. Ngoài ra, chúng tôi cũng sẽ thảo luận về thực tế và xu hướng phát triển CIO toàn cầu.

* Theo quan điểm của cá nhân ông, CIO là gì?

- Người ta thường nói CIO là người trực tiếp làm về công nghệ, sản xuất, lắp ráp máy tính nhưng thực sự thì không phải. CIO phải là người nắm cơ sở dữ liệu, hoạch định chính sách, đưa ra dự đoán, dự kiến cho người điều hành để phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT). Đó phải là người ngồi trong hội đồng hoạch định những điều quan trọng cho việc phát triển công ty.

Trong tiếng Anh có thuật ngữ CTO (Chief Technology/Technical Officer) để chỉ những người đơn thuần chuyên trách về kỹ thuật. Việt Nam thường hay lẫn lộn giữa hai chức danh này. 

* Trong các tiêu chí để bầu chọn  CIO tiêu biểu vẫn nghiêng quá nhiều về ảnh hưởng của họ đối với sản xuất, kinh doanh. Trong khi đó một vai trò không thể thiếu của CIO là phát triển, đào tạo nguồn nhân lực và đội ngũ kế cận mình trong ngành CNTT...

- Tôi sẽ đưa thêm phần này vào tiêu chí bình chọn.

Cần có "thông tin thông minh" cho lãnh đạo

* Hiện nay, có nhiều hội thảo và sự kiện về lãnh đạo CNTT, song CNTT cho lãnh đạo vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Ông nghĩ sao về thực tế này?

- Đây là vấn đề thực sự quan trọng. Mấy tháng trước trong quá trình xây dựng hội nghị ICTF (Vietnam ICT in Finance), chúng tôi cũng hướng tới việc xây dựng hệ thống CNTT đủ mạnh để cung cấp thông tin cho lãnh đạo cao cấp của Bộ. Chẳng hạn, các Bộ trưởng và Thứ trưởng có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin về tỷ lệ đầu tư cho công sở, cho nghiệp vụ chung như thế nào. Theo tôi, cần có "thông tin thông minh" cho lãnh đạo.

* Từ trước đến nay có sáng kiến nào về CNTT áp dụng cho công tác quản lý mà ông cảm thấy tâm đắc?

- Sáng kiến hiệu quả nhất mà tôi được biết thật sự lại không nằm trong doanh nghiệp Việt Nam, mà là doanh nghiệp nước ngoài. Những năm 2002-2004, tập đoàn tài chính bảo hiểm Prudential quản lý 60.000 nhân viên. Với số lượng nhân viên đông như vậy, họ đưa thông điệp giống nhau và nhanh nhất tới nhân viên như thế nào? Họ không gửi qua email và cũng không thể nhắn tin cho từng người được. Họ có sáng kiến kết hợp với các cơ quan hữu quan, thực hiện cách thức gửi tin từ một máy tính chủ tới SIM điện thoại di động của mỗi người. Cái này họ áp dụng trước cả các tập đoàn viễn thông Việt Nam.

Cũng có thể do chưa tìm hiểu hết, nhưng đối với cá nhân tôi, Việt Nam thực sự chưa có sáng kiến nào nổi bật tới mức lạ. Chưa có điểm nào đó thực sự đột phá theo kiểu nước ngoài chưa có mà chúng ta đã có rồi.

Ông Lê Thanh Tâm. Ảnh: N.D

* Xu hướng ứng dụng CNTT vào quản lý các tổ chức, đơn giản hóa các thủ tục ngày càng mạnh. Nhưng nếu năng lực về CNTT của những người thực hiện không tương ứng thì cũng bằng thừa, thưa ông?

- Cái đó thì phải đào tạo. Một số hiệp hội như hội tin học, điện tử cũng làm công tác phổ cập tin học nhưng để thực hiện được cần phải có một trào lưu. Một người bạn Ấn Độ nói với tôi rằng  ở nước anh ta những năm 1996-1999, hàng ngàn trung tâm đào tạo phổ cập tin học mọc lên như nấm. Đến năm 1999-2000, Ấn Độ gần như chiếm lĩnh trong việc viết phần mềm. Các doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả từ ứng dụng CNTT, họ càng có nhu cầu, thì số lượng người đi học về CNTT càng nhiều.

Giống như 2 năm trước, Việt Nam sốt ngành chứng khoán, ai cũng muốn học ngành chứng khoán để xin việc dễ hơn. Nếu như các cơ quan nhà nước hoặc tư nhân có yều cầu một cách nghiêm túc về kỹ năng về máy tính và các phần mềm máy tính khi tuyển dụng thì tự động người ta sẽ đi học ngay.

Ứng dụng CNTT vào khu vực hành chính công

* Có lãnh đạo vẫn ngại ứng dụng CNTT trong giải quyết các thủ tục hành chính, thích gửi thư tay hơn thư điện tử. Cần có tác động thế nào để họ thay đổi?

- Người Việt Nam nói riêng, người châu Á nói chung, phụ thuộc rất nhiều vào thói quen. Bản thân tôi cũng thế, hàng tháng chỉ đến một quán quen để cắt tóc. Người lãnh đạo giỏi là người biết cách ứng xử đối với trường hợp nào thì nên viết tay, trường hợp nào nên viết thư điện tử. Chẳng hạn, anh muốn ghi số điện thoại thì không thể nói rằng đợi tôi bật máy tính để đánh máy, mà lúc ấy viết tay cho nhanh.

CNTT giúp đỡ chúng ta nhiều trong giải quyết công việc, nhưng không có nghĩa là phụ thuộc vào nó trong tất cả mọi trường hợp. Tùy từng trường hợp mà có cách ứng xử tác động linh hoạt.

* Xin mượn lại câu hỏi của Đại biểu Quốc hội Nguyễn Lân Dũng để hỏi ông: "Làm giàu thêm cho đất nước bằng CNTT cần làm theo hướng nào? Cụ thể ra sao?"

- Làm giàu cho đất nước bằng CNTT là ứng dụng CNTT cho việc phát triển của đất nước, trong đó cơ quan hành chính công cần ứng dụng CNTT như thế nào để người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ công. Còn đối với doanh nghiệp, cần có các dịch vụ để họ được đăng ký, phát triển dễ dàng. Bản thân các doanh nghiệp cũng cần vận dụng tối đa sức mạnh công nghệ để đem lại hiệu quả kinh doanh cho mình. Chính phủ, doanh nghiệp, người dân phải liên kết với nhau để người dân có cuộc sống tốt hơn.

Đào tạo từ xa, chữa bệnh từ xa... tất cả đều qua CNTT. Nó sẽ giúp ngắn khoảng cách giữa người dân và nhà nước, vừa minh bạch, vừa tiết kiệm chi phí rất nhiều.

* Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Dung
(Thực hiện)