Đó là khẳng định của TS. Phạm Viết Muôn, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ,  Phó Trưởng ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp với các doanh nghiệp đầu tư ra ngoài ngành bị thua lỗ. Ông nhấn mạnh thêm rằng các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước không thể nói đầu tư ngoài ngành là “lấy ngoài nuôi trong" được.

Tiến sỹ Phạm Viết Muôn.

* Thưa ông, có ý kiến cho rằng, từ lâu, chúng ta đã buông lỏng trong việc quản lý đầu tư - đầu tư xây dựng cơ bản, đặc biệt là đầu tư của khối doanh nghiệp nhà nước?

Từ trước tới nay chúng ta chưa hề buông lỏng bởi chưa có một quy định nào mà liên tục được hoàn thiện như quy định quản lý đầu tư xây dựng cơ bản. Có điều, khi điều kiện kinh tế tốt thì các doanh nghiệp có nhiều cơ sở và nguồn lực để đầu tư hơn. Trước đây vốn vay ngân hàng cho đầu tư khoảng 5%, thì những dự án có hệ số thu hồi vốn nội tại khoảng 10% là có thể tiến hành. Tuy nhiên hiện nay vốn vay ngân hàng đã phải dành 10% cho đầu tư, do đó buộc phải có hệ số thu hồi vốn nội tai lớn hơn, từ 10% – 15%.

Việc hiệu quả hay không là tính từ doanh thu trừ chi phí đầu tư. Hiện tại việc huy động vốn khó khăn, bắt buộc các doanh nghiệp phải có chế độ cắt giảm, giãn tiến độ. Có nhiều dự án đang được thực hiện nếu chưa thấy hiệu quả thì giãn tiến độ, chi phí giãn tiến độ phải thấp hơn những chi phí sẽ phải sẽ tiếp tục đầu tư. Những cái chưa làm được thì phải giảm tiến độ, kể cả các công trình công cộng cho đến các dự án của chính Văn phòng chính phủ .

* Cho đến thời điểm này, ông đã có kết quả kiểm tra, rà soát các dự án đầu tư công của 11 đoàn cán bộ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp cùng các bộ, ngành chưa?

Hôm qua chúng tôi đã đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư tập hợp kết quả để trình Thủ tướng chính phủ. 

* Những vấn đề nào rút ra từ hoạt động kiểm tra, rà soát 11 đoàn công tác vừa rồi, thưa ông?

Qua việc cắt giảm chi phí các dự án, chúng ta đã tiết kiệm được hơn 2.300 tỉ đồng, còn cắt giảm ở các địa phương cũng hơn 5.600 tỉ đồng. Với tình hình kinh tế xã hội của nước ta hiện nay, những dự án đó chưa nên thực hiện. Các bộ ngành cần điều chỉnh ngân sách một cách hiệu quả hơn.

* Cơ chế xin - cho của chúng ta khiến cho các dự án buộc phải cắt giảm lớn hơn rất nhiều?

Đối với các doanh nghiệp nhà nước thì không có cơ chế xin vì  doanh nghiệp nhà nước cũng phải đi vay. Ngân sách của địa phương thì được Quốc hội phân bổ bằng nghị quyết. Vì vậy tôi tin chắc rằng không có sơ chế xin - cho. 

* Lãnh đạo một số địa phương cho rằng, việc cắt giảm ngân sách các dự án gặp nhiều khó khăn vì có tình trạng nể nang, “trên ép xuống dưới đẩy lên”... Theo ông chúng ta cần khắc phục vấn đề này như thế nào? 

Nếu có vấn đề này chúng ta cần phải xử lý. Việc cắt giảm chi phí phải chủ động, các chủ đầu tư phải biết được dự án của mình có hiệu quả hay không. Việc hiệu quả hay không phụ thuộc vào hai chỉ tiêu: 1 là tỷ lệ thu hồi vốn nội tại, 2 là tỷ số B/C (tổng thu/tổng chi).

* Liệu chúng ta có cắt giảm được đúng mục tiêu để có hiệu quả trong lạm phát hay không, bởi vì trên thực tế hiện nay việc cắt giảm cả về số lượng dự án và số tiền cần cắt giảm vẫn chưa đạt yêu cầu?

Việc có hiệu quả hay không, chúng ta còn cần phải chờ xem, nhưng theo tôi chúng ta phải cố gắng từ hệ thống chính trị đến việc nhân dân giám sát. Thực tế sẽ trả lời.

* Thưa ông, việc xử lý hơn 7.000 tỉ đồng mà các doanh nghiệp đã đầu tư vào thị trường chứng khoán, bất động sản như thế nào?

Đầu tư vào chứng khoán, công ty chứng khoán, bất động sản, muốn rút ra phải thoái vốn, tức là phải có người mua, nếu không có không thể làm được. Quan điểm của Ban chỉ đạo đổi mới doanh nghiệp trung ương là đối với các doanh nghiệp đầu tư ra ngoài ngành và lỗ thì phải tự xử lý, không ai bù lỗ cho  doanh nghiệp nhà nước cả. Bây giờ, đừng bao giờ nghĩ chính phủ bỏ tiền ra bù lỗ cho các doanh nghiệp nhà nước đã đầu tư như thế.

* Thế nhưng có tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước lại cho rằng, họ đầu tư ngoài ngành như thế là “lấy ngoài nuôi trong"?

Không thể nói là lấy ngoài nuôi trong được. Đó là cách nói  để xoa dịu dư luận thôi, vì sinh ra doanh nghiệp nhà nước là phải sống bằng ngành nghề kinh doanh chính, còn ngành phụ chỉ là hỗ trợ cho các doanh nghiệp đó thôi.

* Khi nào thì Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp nhà nước sẽ có đánh giá chi tiết, cụ thể, chính xác về các doanh nghiệp đã bị lỗ để báo cáo với Thủ tướng chính phủ, thưa ông?

Trách nhiệm này thuộc về Bộ Tài chính. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính báo cáo tình hình tài chính của doanh nghiệp nhà nước theo từng quý, hàng năm.

* Xin cảm ơn ông! 

Đức Thành
thực hiện