Mô hình hợp tác Nhà nước - Tư nhân (PPP) đã được áp dụng từ năm 1996, tuy nhiên mức độ thu hút vốn từ khu vực tư nhân vẫn chưa cao. Bên lề hội thảo Hợp tác Nhà nước - tư nhân cho Phát triển cơ sở hạ tầng ngày 26/5, ông Tống Quốc Đạt - Phó Vụ trưởng Vụ Kết cấu Hạ tầng và Đô thị (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), để khuyến khích các DN tư nhân tham gia vào đầu tư, trước tiên cần hoàn thiện thể chế pháp lý, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch và có tính cạnh tranh.

Ông Tống Quốc Đạt - Phó Vụ trưởng Vụ Kết cấu Hạ tầng và Đô thị . Ảnh: NA

* Mô hình hợp tác Nhà nước - tư nhân trong đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng là mô hình được áp dụng nhiều trên thế giới. Ở Việt Nam, theo ông, làm thế nào để khuyến khích khối tư nhân được tham gia đầu tư nhiều hơn nữa?

- Hiện nay các công trình kết cấu hạ tầng của VN chủ yếu sử dụng vốn từ ngân sách tập trung của nhà nước, các nguồn vốn ODA, trái phiếu chính phủ, và trái phiếu công trình có bảo lãnh của nhà nước. Trong khi đó nhu cầu về nguồn vốn cho các công trình là rất lớn. Nếu như không có sự tham gia của thành phần kinh tế tư nhân thì sẽ rất khó khăn. Để hấp dẫn các doanh nghiệp tư nhân trong và ngoài nước, cần xây dựng được khung pháp lý minh bạch, cởi mở. Cần xây dựng hồ sơ rõ ràng về các dự án, tạo điều kiện để các nhà đầu tư thấy rõ hiệu quả của dự án để đầu tư vốn. Thông qua hội thảo lần này, hi vọng sẽ học hỏi được kinh nghiệm trên thế giới.

* Hầu hết những dự án có tính khả thi cao thường được giao cho DN nhà nước, do vậy, các DN tư nhân rất khó tiếp cận những dự án đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng. Tình trạng này cần khắc phục như thế nào thưa ông?

- Cho đến nay nếu nói các DN tư nhân khó tiếp cận các dự án cơ sở hạ tầng cũng không hẳn đúng. Chính phủ đã tạo điều kiện khá rõ cho thành phần kinh tế tư nhân về mặt pháp luật, cụ thể là Luật đầu tư và sắp tới là nghị định về BOT (đầu tư theo hợp đồng xây dựng-kinh doanh-chuyển giao - PV) sửa đổi. Cần phải nhìn nhận rằng, tiềm lực tài chính cuả các DN tư nhân VN hiện nay còn hạn chế, trong khi đầu tư phát triển CSHT lại cần nguồn vốn rất lớn, đòi hỏi sự đầu tư dài hạn.

* Thế nhưng một số quan điểm lại cho rằng sở dĩ DN ít tham gia vào đầu tư CSHT không nằm ở vấn đề vốn mà xuất phát từ tư duy quản lý của nhà nước chưa thực sự đặt niềm tin vào DN tư nhân?

- Tôi lại không nghĩ như vậy. Luật đầu tư, đặc biệt là Luật đầu tư sửa đổi năm 2005, là tuyên ngôn rõ ràng của Chính phủ VN rằng mọi thành phần kinh tế đều được hưởng tất cả những quy định pháp lý như nhau chứ không phân biệt. Một số DN nhà nước chuyển đổi từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang kinh tế thị trường cần phải có thời gian để sắp xếp lại tổ chức, nâng cao hiệu suất, hiệu quả đầu tư để tăng cường tính cạnh tranh trong thời hội nhập.

* Hiện nay, chỉ số lạm phát của Việt Nam đang ở mức cao, ngành ngân hàng đang trong thời kỳ khó khăn, làm ảnh hưởng đến vốn đầu tư. Trong khi đó, các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng đa số là những dự án lớn, cần huy động vốn lâu dài. Làm thế nào để khắc phục khó khăn này?

- Đúng là tình hình lạm phát, nhập siêu làm ảnh hưởng không nhỏ đến tăng trưởng. Trong hoàn cảnh huy động vốn khó khăn như hiện nay, cần thu hút mạnh mẽ hơn nữa vốn từ các thành phần kinh tế, đặc biệt là thành phần kinh tế tư nhân, vào xây dựng CSHT. Tôi xin nhấn mạnh là không chỉ riêng các nhà đầu tư trong nước mà cả các nhà đầu tư nước ngoài. Có như vậy, CSHT mới phát triển và đi trước một bước để thoát khỏi tình cảnh khó khăn hiện nay.

* Bên cạnh vấn đề lựa chọn DN đầu tư, vấn đề quản lý đầu tư, quản lý "lỗ hổng tài chính"cũng rất quan trọng. Làm thế nào để thực hiện tốt quá trình này?

- Ngân hàng thế giới đang hỗ trợ Việt Nam 3 nội dung chính. Thứ nhất là xây dựng khung pháp lý PPP tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, thứ hai là quản lý rủi ro tại Bộ Tài chính, thứ 3 là thu xếp các khoản vay để tạo điều kiện nghiên cứu, phát triển hình thức này tạo lên những quỹ đầu tư có thể triển khai sớm những dự án thí điểm. Khi khung pháp lý được hoàn thiện từng bước và đưa ra áp dụng, kết quả chắc chắn sẽ khả quan.

* Xin cảm ơn ông!

Đan He - Nguyệt Ánh