"Chúng ta cần có sự điều chỉnh từng bước theo nền kinh tế thị trường. Hiện nay, nhà nước vẫn phải dùng ngân sách để hỗ trợ kinh doanh xăng dầu, đảm bảo ưu tiên cho mục tiêu kiềm chế lạm phát. Với mức điều chỉnh giá như hiện nay, nhà nước vẫn phải bù lỗ dầu 70%, người dân và các tổ chức sử dụng xăng dầu chỉ phải chịu 30%" - Đó là khẳng định của Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh bên lề cuộc họp báo công bố tăng giá xăng sáng nay 21/7.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh. Ảnh: ND

* Thưa Bộ trưởng, vì sao lần này giá xăng dầu lại tăng ở mức rất cao so với những lần tăng trước đây?

- Giá xăng dầu thế giới đã tăng rất cao. Trong khi đó, để ưu tiên cho mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững, nên từ đầu năm đến nay, chính phủ đã không tăng giá rất nhiều mặt hàng trong đó có xăng dầu. Vì chưa điều chỉnh tăng giá nên chính phủ phải bù lỗ rất lớn. Trong 6 tháng đầu năm chúng ta đã bù lỗ tới 14.500 tỉ đồng. Nếu cứ giữ giá như hiện nay cho đến cuối năm, nếu giá xăng dầu của thế giới ở mức 130-150 USD/thùng thì nhiều khả năng chúng ta sẽ phải bù lỗ từ 60 - 72.000 tỉ đồng. Với mức như thế ngân sách nhà nước không thể chịu đựng nổi.

Thứ hai, giá xăng dầu của chúng ta thấp hơn nhiều nước xung quanh như Lào, Campuchia... gây ra tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới, rất khó kiểm soát. Thứ ba là chúng ta không đủ nguồn cho an sinh xã hội, đồng thời gây khó khăn cho các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.

Chính vì vậy, chúng ta cần có sự điều chỉnh từng bước theo nền kinh tế thị trường. Hiện nay, nhà nước vẫn phải dùng ngân sách để hỗ trợ kinh doanh xăng dầu, đảm bảo ưu tiên cho mục tiêu kiềm chế lạm phát. Với mức điều chỉnh giá như hiện nay, nhà nước vẫn phải bù lỗ dầu 70%, người dân và các tổ chức sử dụng xăng dầu chỉ phải chịu 30%.

Từ đầu năm đến giờ chúng ta đã kiềm chế rất lớn để làm chậm lại việc tăng giá, nhưng nếu không điều chỉnh, thì bù lỗ sẽ chiếm đến 38% số thu nội địa một năm của nhà nước.

Hiện nay chúng ta đã điều chỉnh, nhưng theo tính toán của chính phủ vẫn chưa đạt được được mức theo thị trường. Điều chỉnh giá xăng của chúng ta vẫn thấp hơn Campuchia, họ 22-23.000/lít, chúng ta mới ở mức 19.000/lít, vẫn còn mức chênh lệch rất lớn. Đây là một câu hỏi, một bài toán rất khó trong quá trình xử lý.

* Cùng với sự tăng giá xăng dầu, ông có quan ngại nhiều mặt hàng khác cũng sẽ tăng theo hay không?

- Điều chỉnh giá xăng dầu đương nhiên có ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống nói chung. Chính phủ cũng tính toán đến những tác động có thể đến giá của một số mặt hàng khác, nên đã đưa ra một số giải pháp để kiềm chế lạm phát chung.

Thứ nhất đối với điện, than và nước sạch từ nay đến hết năm chưa điều chỉnh giá. Thứ hai, với các doanh nghiệp, chúng tôi yêu cầu họ tiếp tục kiểm soát chi phí của mình, tiết kiệm nguyên nhiên liệu, hạ giá thành sản phẩm. Thứ ba trong trường hợp có điều chỉnh, các doanh nghiệp phải đăng ký với nhà nước để các cơ quan chức năng kiểm soát tình hình giá chung. Thứ tư những tổ chức khó khăn nhà nước phải có chính sách hỗ trợ.

Vừa rồi chúng tôi cũng trình Thủ tướng điều chỉnh thuế xuống tới mức không tác động đến việc tăng giá trong nước. Thuế nhập khẩu của những mặt hàng thiết yếu phải hạ xuống, thuế nhập khẩu các mặt hàng quan trọng thì chúng ta phải xem xét, đồng thời cho các DN được giãn nộp thuế trong thời gian 6 tháng.

* Những giải pháp hỗ trợ mới mà Bộ Tài chính dự kiến sẽ áp dụng đối với các DN đặc biệt đối với các DN kinh doanh và sử dụng nhiều xăng dầu?

- Các DN kinh doanh xăng dầu nếu như còn lỗ thì nhà nước tiếp tục cho khoanh để làm sao đảm bảo vẫn có thể tiếp tục nhập khẩu xăng dầu, đảm bảo nguồn cung cho nền kinh tế.

Chúng tôi đã tạm ứng tới 95% số lỗ cho các DN kinh doanh xăng dầu có đủ vốn để hoạt động. Tiếp theo, chính phủ đã chỉ đạo ngân hàng đảm bảo vốn cho các DN hoạt động, còn đối với các DN khác. Chính phủ chỉ đạo ngân hàng dành sự ưu tiên cho các cơ sở sản xuất kinh doanh, để không ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh và xuất khẩu.

* Trong số nhóm đối tượng bị ảnh hưởng sau đợt tăng giá xăng dầu lần này có đối tượng công chức. Bộ Tài chính có xem xét tăng lương đối với nhóm đối tượng này không?

- Khi điều chỉnh giá, đương nhiên ảnh hưởng chung kể cả DN sản xuất lẫn người kinh doanh và sử dụng xăng dầu. Điều đầu tiên chính phủ muốn doanh nghiệp và nhân dân cùng chia sẻ, tiết kiệm xăng dầu. Thứ hai là chính phủ chỉ đạo các bộ ngành chức năng nghiên cứu việc xem xét, hỗ trợ người dân nói chung trong đó có cán bộ công nhân viên chức để vượt qua giai đoạn khó khăn như hiện nay. Vừa rồi, Thủ tướng ký quyết định sửa quyết định 289 nâng mức hỗ trợ cho ngư dân.

* Đối tượng sử dụng xe công hiện nay vẫn rất lớn. Sắp tới chính phủ có hướng nào để giảm đối tượng sử dụng xe công không?

-  Với đối tượng sử dụng xe công, đối tượng nào nằm trong quy định thì vẫn phải đảm bảo. Tuy nhiên, chính phủ đã chỉ đạo phải tiết kiệm 10% chi tiêu. Trong khi giá xăng dầu xăng như thế này nhưng nhà nước không bổ sung kinh phí cho các cơ quan nhà nước. Đây cũng là một giải pháp tiết kiệm.

Đầu năm đã giảm 10% rồi, tiến tới sẽ tiếp tục giảm. Các cơ quan, các ngành, các bộ, các địa phương cần phải đăng ký tiết kiệm. Đây cũng là biện pháp thắt chặt chi tiêu, giảm việc sử dụng xe không hiệu quả. Từng cơ quan phải điều chỉnh và sắp xếp việc này. Về lâu dài phải tiếp tục nghiên cứu chính sách xem có cách thức ra sao.

* Hiện nay nước ta vẫn nhập khẩu 100% xăng dầu chế biến với giá cao. Trong khi chúng ta lại đi xuất khẩu dầu thô với giá thấp. Liệu có phải tư duy điều hành xuất nhập khẩu dầu mỏ của chúng ta còn kém?

-  Chúng ta phải nhập khẩu dầu tinh và xuất khẩu dầu thô đều theo giá của thị trường thế giới, chứ không phải theo giá thấp. Đứng về tổng thể nền kinh tế, cân đối vĩ mô là chưa tốt. Để giải quyết được điều này thì chính phủ cần có thời hạn.

Để làm một nhà máy lọc dầu không phải nói là làm được ngay. Tháng 2/2009, nhà máy lọc dầu Dung Quất đưa vào hoạt động. Tiếp theo là nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và một số nhà máy khác. Khi các nhà máy này đi vào hoạt động chúng ta sẽ chủ động hơn trong vấn đề xăng dầu.

* Cảm ơn Bộ trưởng!

Đan He
(ghi)