Định hướng cho cải cách……..nói ra thì thật dễ, nhưng thực hiện nó quả không dễ chút nào.

Chọn lựa những hướng ưu tiên là một cách để làm tăng hiệu quả của cải cách. Vậy nên tôi đang mạo hiểm tiến hành nó.

Một trong những ưu tiên hàng đầu của Pháp hiện nay là  khôi phục lại khả năng cạnh tranh. “Khôi phục khả năng cạnh tranh “- một điều thật đáng sợ, nhưng lại được nói đến rất nhiều.

Nó dẫn chúng ta đến một thực tế đơn giản, đó là: để tạo việc làm, để giảm thâm hụt ngân sách , chúng ta cần khôi phục lại tốc độ tăng trưởng trước đây. Và sự tăng trưởng phụ thuộc rất lớn vào “vũ khí” cạnh  tranh của chúng ta với các đối thủ khác.

Khả năng cạnh tranh của Pháp ngày một suy giảm. Theo nguồn số liệu đáng tin cậy về sự thâm hụt thương mại của chúng ta, vài năm trở lại đây, mức thâm hụt không ngừng tăng. Chúng ta mất dần thị phần xuất khẩu và ngày càng nhập khẩu nhiều hơn các sản phẩm của nước ngoài. Chúng ta không thể đổ lỗi cho đồng euro vì những khó khăn hiện tại. Như những gì Jean Peyrelevade đã viết trong  cuốn sách mới đây của ông: “Gần một nửa số thâm hụt thương mại của Pháp là do Đức. Nhưng Đức cũng sử dụng đồng euro giống chúng ta.”

Giải pháp đưa ra đầu tiên là giảm bớt trách nhiệm của người lao dộng.

Gánh nặng ấy đang đè nặng lên vai tất cả những người lao động trên khắp đất nước, đây thực sự là vấn đề nhức nhối trong xã hội. Các nhà lãnh đạo đã cố gắng giảm bớt gánh nặng này. Chính sách hoàn trả một phần phí bảo hiểm của Balladur vào năm 1993 và của Juppé vào năm 1997 đã góp phần giải quyết vấn đề một cách rất hiệu quả. INSEE cho rằng nó đã trực tiếp tạo việc làm cho hơn 400.000 lao động.

Dù vậy, đây cũng không phải là thần dược có thể chữa được bách bệnh.

Bởi vì bù vào đấy là trách nhiệm xã hội: đó là những trợ cấp mà bảo hiểm xã hội phải chi trả cho người lao động như: lương hưu, y tế, gia đình. Các khoản trợ cấp này là nền tảng của một nước cộng hoà. Người ta hoàn toàn có thể cải thiện năng suất lao động và giảm thiểu lãng phí. Song, trong một thế giới phức tạp như hiện nay, thì chế độ trợ cấp không thể là hình thức biểu hiện cho tình đoàn kết dân tộc tốt đẹp. Vậy có thể tìm được giải pháp nào khác hay không ?

Theo tôi, giải pháp đơn giản và khả thi nhất là: lao động.

Chúng ta sẽ có khả năng cạnh tranh trong thế giới đầy biến động nếu như chúng ta lao động bằng, thậm chí hơn những đối thủ cạnh tranh khác.

Trước tiên, đó là về khối lượng công việc.

Người ta nghĩ ngay đến việc làm 35h/ tuần.Nguyên nhân là do sự dễ dãi của luật pháp và dư luận xã hội. Nhưng cũng có thể đó không phải là nguyên nhân chủ yếu.

Nhưng điều đáng lo ngại  hơn cả là thời gian làm việc của những người trong độ tuổi lao động ở nước ta ngắn hơn so với các nước khác: Pháp là nước có tỷ lệ người tham gia lao động trong độ tuổi từ 55-64 thấp nhất trong Tổ chức hợp tác Kinh tế và Phát triển (OCDE). Điều đó hoàn toàn không có lợi về mặt kinh tế hay nhân văn. Chính phủ thực sự đã có một hướng đi đúng đắn khi tiến hành những giải pháp nhằm tạo việc làm cho lớp thanh niên.

Vấn đề thứ hai, đó là chất lượng công việc. Khi người lao động được đào tạo bài bản, điều kiện làm việc tốt thì người Pháp là một trong số những người làm việc hiệu quả nhất, sinh lợi nhiều nhất trên thế giới. Rõ ràng, giáo dục và đào tạo, động lực làm việc và thái độ làm việc đều là những mấu chốt của sự cạnh tranh.

Ngoài những tố chất ấy, tôi sẽ thêm vào sự đổi mới, nghiên cứu chuyên sâu và sức mạnh của tri thức.

Những blog ngắn nhất  thường là những blo có nội dung hay nhất, vậy nên tôi sẽ không nói gì thêm.

Tôi chỉ thêm sự ưu tiên thứ hai của tôi: đó là phải thay đổi cách tăng trưởng.

Bỏ qua “cách tăng trưởng cũ- từ thế kỷ 19,20”, nó tiêu thụ rất nhiều năng lượng và không thể tái chế, chuyển qua một cách cải cách mới, đó là “tăng trưởng sinh thái", có nghĩa là nó tiết kiệm năng lượng và nguồn tài nguyên quý hiếm, nhưng có khả năng thu được nhiều lợi nhuận từ tất cả các cơ hội mới mà sự phát triển bền vững mang lại…

Nếu bạn muốn , chúng ta sẽ trao đổi thêm về điều đó.

Alain Juppé

Trích trên blog của Alain Juppé - Cựu Thủ tướng Pháp, hiện đang giữ chức Thị trưởng Thành phố Bordeaux