(Lanhdao.net) - Chưa bao giờ chơi thể thao chuyên nghiệp, cũng chưa từng sở hữu một câu lạc bộ, nhưng tạp chí nổi tiếng Sports Illustrated lại phong danh hiệu "người quyền lực nhất trong giới thể thao" cho Philip Knight. Từ một ý tưởng trong bài luận văn, Knight đã biến nó thành nhà cung cấp trang phục thể thao lớn nhất thế giới. Ông đã "phù phép" cho thương hiệu Nike - tên nữ thần chiến thắng của Hy Lạp -  ngự trị khắp nơi. Thắng lợi và vinh quang mở ra trước mắt Knight sau câu thần chú: "Just do it" - "Hãy làm những điều bạn muốn".

"A, nghĩ ra rồi!"

Sinh ngày 24/2/1938 ở Portland, Oregon, Philip H. Knight phát hiện ra niềm yêu thích chạy bộ của mình khi còn rất nhỏ và là một thành viên của đội điền kinh ở trường trung học Cleveland. Sau đó Knight học lên Đại học Oregon. 

Kinh nghiệm của Knight ở trường Đại học Oregon đã mang lại những thay đổi trong cuộc đời ông, bởi ở đó, ông đã được gặp và được đào tạo bởi huấn luyện viên huyền thoại Bill Bowerman.

Trong suốt 24 năm làm huấn luyện viên, dưới sự dẫn dắt của Bowerman, chỉ có một mùa giải là đội của Oregon không giành chiến thắng. Tên hiệu của Knight là Buck và dù nổi tiếng vì sự nhiệt tình hơn là vì khả năng chạy tự nhiên, Knight nhanh chóng kết bạn với Bowerman.

Knight là người mang thử nghiệm các đôi giày do Bowerman chế tạo. "Tôi nhận thức rất rõ về tầm quan trọng của đôi giày khi tôi ở trên đường chạy", Knight nhớ lại. Giày Mỹ là các nhánh của các công ty lốp xe" - Knight nói. "Giày giá 5 đô, và bạn có thể trở về từ đường chạy 5 dặm với bàn chân rỉ máu. Sau đó các công ty của Đức xuất hiện với những đôi giày 30 đô, mà có vẻ dễ chịu hơn".

Tuy nhiên, Bowerman vẫn không hài lòng. "Ông tin rằng giảm đi một khối lượng chỉ khoảng 30 gam thôi cho một đôi giày thì đã tạo ra rất nhiều khác biệt cho một người chạy một dặm rồi", Knight nói. "Vì thế, Bowerman bắt đầu tự làm ra giày riêng, và vì tôi không phải là người xuất sắc nhất trong nhóm, nên việc tôi được thử nghiệm những đôi giày này là rất hợp lý".

Năm 1959, Knight tốt nghiệp đại học Oregon với bằng về lĩnh vực báo chí. Cũng giống như một sinh viên bình thường, sau khi tốt nghiệp không biết phải làm gì, Knight tham gia vào quân đội. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ 1 năm, Knight quyết định học Trường đào tạo Kinh doanh ở Đại học Standford. Đó là một quyết định đã thay đổi cuộc đời ông.

Ở Standford, Knight thực sự bắt đầu thích các trường học và học về những thứ khác ngoài thể thao. Có một khóa học đặc biệt mà ông rất thích là lớp học kinh doanh nhỏ của  Frank Shallenberger.  Frank Shallenberger đã cho sinh viên một bài tập, trong đó họ phải mở ra một doanh nghiệp mới, mô tả mục đích của nó và tạo ra các kế hoạch kinh doanh. Bài của Knight có tên gọi: "Giày thể thao của Nhật Bản có thể làm gì với giày thể thao của Đức, giống như máy ảnh của Nhật đã làm với máy ảnh của Đức?", trong đó, Knight phát triển một kế hoạch cho những đôi giày điền kinh cao cấp, mà có thể được sản xuất với giá rẻ tại Nhật Bản.
 
"Lớp học đối với tôi khi đó là giây phút đó "A, nghĩ ra rồi"" - Knight nhớ lại. Shallenberger định nghĩa kiểu người được xem là một doanh nhân, và tôi nhận ra rằng ông ấy đang nói với tôi. Tôi nhớ sau khi viết bài luận đó, tôi nói với chính mình rằng: "Đây thực sự là điều mà mình muốn làm".

Dù phát hiện ra điều hối thúc mình, Knight vẫn không phản đối mong ước của bố và đảm nhận một công việc thực sự tại hãng kế toán ở Portland sau khi tốt nghiệp Stanford. Nhưng ông không ở đó lâu rồi nhanh chóng đến Nhật để thay đổi mọi thứ.

Từng bước tiến đến vị trí hàng đầu

Năm 1962, Knight quyết định biến ý định của mình thành hiện thực. Ông không muốn ý tưởng kinh doanh của mình bị phai nhạt trong tòa nhà của Standford. Ông bị thuyết phục là có thể đi xa trong kế hoạch nhập khẩu giày giá rẻ nhưng chất lượng tốt từ Nhật Bản, và ông sẽ không bỏ ý định đó cho đến khi ông đã thử.

Knight đến Nhật Bản và thăm nhà máy giày Onitsuka ở Kobe, nơi sản xuất giày thể thao Adidas có tên gọi Tigers. Bị ấn tượng với những đôi giày chất lượng cao và chi phí sản xuất thấp, Knight ngay lập thức thương lượng với Onitsuka để phân phối Tigers ở Mỹ.

Trở về sau chuyến đi Nhật bản, Knight quyết định liên hệ với người bạn tốt, đồng thời là huấn luyện viên điền kinh ở đại học Oregon - Bill Bowerman, để thảo luận về ý tưởng kinh doanh của mình. Bowerman thích thú với ý tưởng này và mỗi người đã đầu tư 500 đô và sử dụng nó để mua giày Tiger của Nhật. Họ thành lập công ty Blue Ribbon Sports và chuẩn bị bán sản phẩm của họ.

Ở tuổi 26, Knight bắt đầu bán giày trong lúc vẫn đi làm kế toán. Năm 1971, khi công việc quá thành công đến nỗi ông bị cuốn vào việc kinh doanh giày toàn bộ thời gian. Trong những năm đầu, Blue Ribbon Sports bán những đôi giày điền kinh Nhật Bản có giá 364 đô, cuối thập kỷ đó, doanh số bán hàng đã tăng vọt, đến hơn 1 tỉ đô, Knight và Bowerman đã thực sự lao vào thương trường.

Năm 1972, Knight quyết định rằng công ty của ông cần có tên và biểu tượng mới. Knight thích cái tên Dimension Six, nhưng 45 nhân viên của ông thì không thích tên này. Sau đó, một trong số nhân viên bán hàng của công ty là Jeff Johnson gợi ý ra cái tên Nike - nữ thần chiến thắng trong thần thoại của Hy Lạp. Tình cờ như một giấc mơ, và nó chứng tỏ một quyết định đáng mơ ước cho công ty. Knight cũng đã trả 35 đô cho lô gô mới - dấu "xác nhận đã làm", và bản thiết kế mới này lần đầu tiên xuất hiện trước công chúng vào năm 1972 tại Olympic ở Eugene Oregon.

Năm 1972, Knight đã bán được một số giày mang nhãn hiệu Nike, thu được 3,2 triệu đô. Từ đó, lợi nhuận của Nike liên tục tăng, mỗi năm lại tăng gấp đôi so với năm trước, và trong suốt 10 năm như thế.

Đúng với tầm nhìn của Knight, Nike đã vượt qua Adidas, trở thành hãng dẫn đầu ở Mỹ. Cùng năm này, công ty bắt đầu niêm yết trên thị trường chứng khoán. Năm 1984, Nike ký hợp đồng với Michael Jordan - lúc ấy là vận động viên trẻ đang lên của đội Chicago Bulls - để quảng cáo loại giày bóng rổ mang tên Air Jordan. Rồi Michael Jordan trở thành thần tượng của giới trẻ Mỹ; giày Air Jordan cũng trở thành một phần không thể thiếu trong trang phục của thanh thiếu niên Mỹ.

Nike trở thành một trong những thương hiệu được thừa nhận và nổi tiếng trên toàn thế giới. Năm 2004, Knight thôi chức CEO và Chủ tịch của Nike, nhưng ông vẫn là Chủ tịch hội đồng quản trị và duy trì quyền lực định hướng đằng sau công ty.

Thỉnh thoảng, Knight dành một chút thời gian để suy nghĩ về thành công của mình và cách ông thành công như ngày nay. "Nhưng bạn không nên dành nhiều thời gian làm việc đó, vì 6 tháng là một khoảng thời gian mới, và bạn phải lo lắng về những thứ đang đến ở phía trước".

Nguyệt Ánh
(Tổng hợp)