Có nhiều giám đốc than phiền là từ ngày trở thành giám đốc, cuộc sống của họ bị mất cân bằng. Nhưng thực tế thì khi nào các sếp rơi vào trạng thái mất cân bằng một cách thật sự? Liệu có phải là khi hợp đồng bị hủy bỏ ở phút cuối cùng, là bị cất nhắc hụt vào chiếc ghế ở vị trí cao hơn, hay là nhận lời giúp ai đó mà lực bất tòng tâm ?...

Thực sự thì không phải như vậy. Đối với một người bình thường, mất cân bằng hiểu đơn giản là bị mất đi sự cân đối giữa các "đại lượng" quan trọng trong cuộc sống của mỗi người, như giữa công việc và gia đình, công việc với nhu cầu của bản thân, hay giữa công việc với các mối quan hệ khác... Theo các nhà tâm lý học, có thể tạm chia chuyện mất cân bằng thành 4 loại: mất cân bằng về nghề nghiệp, về tinh thần, về mối quan hệ và về sức khỏe.

Người làm sếp thì cũng là một người bình thường với những nhu cầu và mối quan hệ chằng chịt trong cuộc sống. Họ có thể rơi vào tất cả các loại mất cân bằng ấy, thế nhưng lại cứ nhấn mạnh đến sự mất cân bằng về mặt tinh thần. “Cán cân” của họ thường lệch về phía công việc nên hầu hết những sự mất cân bằng của họ đều từ công việc mà ra. Sẽ đến một lúc nào đó, họ chợt giật mình nhận ra rằng, mình đã dành phần “nhẹ tênh” cho gia đình và cho chính bản thân.

Giống như là người máy được lập trình cùng bộ não

Chị Dương Thị Hiến trên chuyến xe về thăm nhà. Ảnh: N.D

Như trường hợp của chị Dương Thị Hiến, Giám đốc Điều hành Công ty bao bì Thùy Anh, với chị, mất cân bằng là khi phải đi làm cách gia đình hơn 100 cây số, mỗi tuần chỉ có thể về thăm nhà một lần. "Có những lúc tưởng chừng muốn bỏ tất cả để trở về quê, nhưng có lúc lại không dám về. Về thì rất thích nhưng rồi phải quyết tâm lắm mới có thể rời gia đình để tiếp tục trở lại với công việc được ".

Tâm sự của chị tưởng như "ngược" nhưng nó lại hợp với nỗi lòng của người phụ nữ đi làm kinh tế xa nhà. Cậu con trai chị năm nay học lớp 8, đang tuổi ăn tuổi lớn, tuổi thay đổi tâm sinh lý. Tuần nào cũng đều đặn chiều thứ 7 chị bắt xe từ Hà Nội về Hải Phòng với con. Chồng chị cũng đi làm xa. Phút hiếm hoi cả gia đình được đoàn tụ là những ngày lễ tết.

Đối với chị Hiến, công việc thường ngày không có gì khiến chị bận tâm. Song có điều, đi làm xa nhà, bản thân chị thấy mình rất cô đơn trong khi lại không thực hiện được trọn vẹn vai trò người mẹ đối với con trai.

Trường hợp như chị Hiến là được thuê làm Giám đốc điều hành. Còn đối với những người làm chủ doanh nghiệp của mình, khi công việc tiến triển tốt, thì càng cảm thấy cần đầu tư thời gian nhiều hơn nữa để mở mang phát triển việc kinh doanh. Trong khi đó, quỹ thời gian mỗi ngày chỉ có 24 giờ. Điều này đồng nghĩa với việc thời gian dành cho gia đình, cho bản thân và các mối quan hệ bạn bè ngày càng bị co hẹp lại. Chính vì vậy mà ngay trong những giấc ngủ của mình, nhiều giám đốc vẫn cứ mơ thấy chuyện trễ họp, trễ hẹn với đối tác.

Tuy nhiên, sự ám ảnh về việc thiếu hụt thời gian cũng không bằng việc mất cân bằng về sức khỏe. Tình trạng này hay diễn ra đối với các sếp, nhất là các sếp ở khối kỹ thuật, quá lao vào công việc đến mức một ngày nào đó nhận ra mình chỉ còn là một khung xương với bộ não còn hoạt động, hay là cái máy đã được lập trình. Không vui chơi, không giải trí, cũng không tự refresh như thế nên đã có không ít các sếp đón bình minh trong... bệnh viện. Đó là chưa kể nhiều vị sếp rơi vào mất cân bằng trong mối quan hệ khi gặp phải vấn đề rắc rối với nhân viên hoặc bất đồng với "sếp bề trên". Tồi tệ nhất là công việc làm ăn đổ bể sau khi các sếp đã dành rất nhiều tâm sức cho nó.

"Bố giống như là mưa ấy"

Đối với Vũ Tô Quỳnh - Giám đốc công ty giải pháp phần mềm Đan Phong, từ khi chuyển từ vị trí kỹ thuật viên đơn thuần sang làm quản lý kinh doanh, cảm giác cân bằng đối với anh rất quý giá. Anh kể : "Hình như chưa bao giờ tôi cảm thấy cân bằng trong cuộc sống vì có quá nhiều công việc xảy ra không theo ý muốn". Đối với những người đặc biệt ham mê công việc như anh, mất cân bằng về tinh thần rất dễ xảy ra. "Thường thì những thứ làm chúng ta thành công cũng chính là những thứ dễ khiến chúng ta dễ mất cân bằng nhất. Ba tháng nay, mình mới ăn cơm nhà có 3-4 tối vì liên tục phải đi tiếp khách" - Quỳnh tâm sự.

Phút suy tư của giám đốc Vũ Tô Quỳnh. Ảnh: N.D

Những vòng xoáy của công việc dường như đang cuốn dần đi người đàn ông của gia đình trong người đàn ông giám đốc. Chính Quỳnh nhiều khi cũng không tin nổi khi nhà cách cơ quan làm việc chưa đầy... 500m, mà anh không thể về bên mâm cơm cùng vợ con. Sự vắng mặt của người cha khi đó dần thành ấn tượng trong đầu con trẻ. Quỳnh đã giật mình khi cô con gái bé bỏng mới 5 tuổi của mình nói rằng "Con thấy bố như là mưa ấy" khi nghe bài hát "Công chúa bong bóng". Lý do bé giải thích rất đơn giản "vì mưa chỉ yêu có mưa thôi". Chính Quỳnh cũng không ngờ con anh đã nói câu nói đó: " Tôi không thể nghĩ là cháu đã lớn thế. Nó khiến tôi phải suy nghĩ. Vì sao một đứa bé 5 tuổi lại nói câu nói như thế với bố nó? Liệu nó đã nghĩ được những gì, nó muốn gì và nó mong chờ điều gì ở mình?".

Mất cân bằng và nỗi cô đơn

Cô đơn không đồng nghĩa với việc không có gia đình hoặc không có người thương yêu. Cô đơn ở đây là thiếu sự chia sẻ. Người đồng cảm và hiểu mình nhất đôi khi chưa chắc đã là người "đầu gối tay ấp". Có khi đơn giản chỉ là việc chồng không ăn cơm ở nhà vì muốn mời tất cả nhân viên đi ăn để cảm ơn họ, cũng có thể gây lên sóng gió trong lòng người vợ. "Tại sao anh không về? Tại sao anh tiếp hết khách nọ khách kia rồi giờ anh lại phải mời nhân viên đi ăn cơm?" - những câu hỏi đó của người vợ lâu dần đẩy người chồng giám đốc vào một thế giới khác.

Với Quỳnh, người thường xuyên gọi điện cho anh nhất không phải là vợ mà là cô con gái với câu hỏi thường trực: "Tối nay con có được ăn cơm cùng với bố không?". Quả thực, cân đối vai trò đối với gia đình và vai trò đối với nhân viên trong công ty là hai việc thực sự khó khăn mà nếu không khéo, vai trò của một vị sếp dễ lấn át vai trò của một người đàn ông trong gia đình. Để nói câu "Đừng để mình cô đơn trong công việc trong khi những người khác muốn giúp mình mà cũng không được" quả rất dễ nhưng thực hiện được nó chẳng dễ chút nào. Những người vợ yêu chồng nhưng không yêu công việc của chồng – đó là rào cản rất khó vượt qua.

Đối với những sếp trẻ mới lập nghiệp, việc toàn tâm với công việc mà sao nhãng bạn bè và chính bản thân mình là không thể tránh khỏi. Những thú vui đơn giản nhất cũng dần biến mất, những cuộc hẹn gặp với bạn bè cũng thưa dần. Các nhu cầu của bản thân đều phải nhường bước cho công việc. Còn với những sếp đã ở tuổi "mận chín" như Giám đốc trung tâm văn hóa Doanh nhân Lê Lựu thì mất cân bằng là thứ lúc nào cũng có thể ập đến. Đó là những lúc đi xin tài trợ, xin nhà xin cửa lập văn phòng, rồi nhiều thứ khác. Nhiều lúc tưởng xin được đến nơi, nhưng thực tế thì lại không phải như thế. Đêm nằm nghĩ mà cứ ứa nước mắt ra, sao mà tủi thế". Đối với Lê Lựu, đó là mất cân bằng.

Mặt trái của thành công

Có ai đó nói rất hay rằng đừng bao giờ nghĩ là mình đứng trên mỏm chóp của một ngọn núi mà không hề nao núng. Bởi nếu như anh có thể giữ được thăng bằng, có nghĩa là đó chưa phải là điểm cao nhất của một ngọn núi mà mới là vùng cao nhất mà thôi.

Sức khỏe, gia đình, thời gian, tiền bạc và tình bạn - đó là những thứ quan trọng nhất trong cuộc đời, nhưng 5 thứ đó rất khó khi nào xếp thành một hình ngũ giác đều. Điều quan trọng nhất đối với những ai đang ngồi trên chiếc ghế Giám đốc là không để những cơn gió mất cân bằng trở thành cơn bão.

(còn tiếp)
Nguyễn Dung