Mùa hè là thời kỳ đỉnh điểm cho các hoạt động tình nguyện, các trại hè của học sinh, sinh viên. Khi các thủ lĩnh đoàn và thanh niên tình nguyện đang hối hả hoạt động trên khắp các nẻo đường thì nhóm công dân trẻ toàn cầu cũng đang gấp rút chuẩn bị cho dự án cộng đồng của họ, theo một phong cách rất... "toàn cầu".

Thế nào là công dân trẻ toàn cầu?

Họ là Hoàng Dương, Quỳnh Trang, Hoàng Giang - sinh viên Đại học Ngoại thương, Trần Lưu Hà Anh - sinh viên Học viện Quan hệ Quốc tế, Xuân Bình - sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội, Hương Giang - cựu sinh viên Đại học Xây Dựng….- những người đã tham gia chương trình Công dân trẻ toàn cầu - một hoạt động của Hội đồng Anh được tổ chức vào năm 2005.  

Với quan điểm không tìm người giỏi nhất mà chọn người có tiềm năng nhất và có thể tiếp thu được nhiều nhất, 10 sinh viên đến từ miền Bắc, 2 từ miền Trung và 5 từ miền Nam đã được lựa chọn để tham dự khoá huấn luyện và hội thảo về kỹ năng lãnh đạo nhóm, làm việc theo nhóm, thực hiện dự án trong nước và các nước trong khu vực.  

Họ đến từ nhiều trường khác nhau, đa phần đều đã hoặc đang là cán bộ lớp, chủ tịch hay phó chủ tịch các câu lạc bộ trong trường, hoặc là thành viên của các tổ chức tình nguyện.

Hoàng Dương có thâm niên làm Lớp trưởng và Bí thư chi Đoàn, Hương Giang là Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Tiếng Anh của trường Đại học Xây dựng, Hà Anh từng là đại biểu sinh viên của Việt Nam tham dự Hội nghị Thanh niên Thế Giới tổ chức tại Scotland vào năm 2005. Cô sinh viên Học viện Quan hệ Quốc tế này cũng là trưởng nhóm đã lập nên trang web Young Spirit với mục đích chia sẻ cho thanh niên Việt Nam những hiểu biết về mục tiêu phát triển thiên niên kỷ qua thông điệp: “Biến khát vọng thành hành động để hỗ trợ thanh niên Việt Nam hội nhập với giới trẻ toàn cầu”.

17 sinh viên đến từ ba miền đã đươc gặp gỡ, trao đổi và tập huấn trong hội trại ở Phan Thiết, Sa Pa; và 10 thành viên của miền Bắc đã được tham gia hội trại ở Davao, Philippin, gặp gỡ và giao lưu với các công dân trẻ đến từ nhiều nước trên thế giới.

Các buổi hội trại này tập trung vào việc phát triển kỹ năng lãnh đạo và khả năng tổ chức các hoạt động cộng đồng thông qua các trò chơi và các hoạt động tương tác.

Một trong những mục đích của chương trình Công dân trẻ toàn cầu là thể hiện sự tin tưởng và tuổi trẻ và giao quyền cho họ, nghĩa là, sau khi được tập huấn, chính các công dân trẻ này sẽ là những người đứng ra tổ chức các hoạt động cộng đồng, sẽ huấn luyện các học sinh khác và chủ động mở rộng mạng lưới hỗ trợ.

Nhưng tất cả những điều ấy đã đủ làm cho các sinh viên này trở thành công dân trẻ toàn cầu hay chưa? Câu trả lời là: chưa.  

Điều gì làm nên “thương hiệu” Công dân trẻ toàn cầu? 

Hoàng Dương - sinh viên Đại học Ngoại Thương Hà Nội tâm sự rằng: “Trước khi tham gia, tôi hình dung chương trình này cũng sẽ giống nhiều hoạt động khác, nghĩa là mọi người gặp nhau, cùng tham gia các hoạt động rồi khi chương trình kết thúc thì cũng sẽ giải tán. Nhưng chúng tôi đã được tạo điều kiện để tham gia các hoạt động dài hơi, không chỉ học hỏi các kỹ năng mà còn có cơ hội thực hành các kỹ năng ấy”.  

Mùa hè 2006…Họ đã cùng với những sinh viên tình nguyện của 2 trường Đại học Oxford va Cambridge điều phối và thực hiện 2 tuần hoạt động công tác xã hội tại trại trẻ mồ côi Hữu Nghị - quận Hai Bà Trưng và tại trường mù Nguyễn Đình Chiểu. Tiếp sau đó, họ tổ chức trại hè tiếng Anh cho học sinh tại trường THPT Chu Văn An và Hà Nội - Amsterdam, tổ chức hoạt động cắm trại dã ngoại tại khu du lịch sinh thái V-resort cho khoảng 200 học sinh.  

Các công dân trẻ toàn cầu này đã đưa ra các ý tưởng xây dựng các bản đề xuất xin tài trợ cho các hoạt động từ thiện, như xây dựng thư viện cho trẻ em nghèo, tổ chức hoạt động cho trẻ em tàn tật tại Cần Thơ, tổ chức hội thảo miễn phí cho học sinh về kỹ năng lãnh đạo nhóm… 

Mùa hè 2007… Họ đang gấp rút lên kế hoạch cho dự án: “Cracking Club” - xoay quanh việc phát triển kỹ năng xây dựng và điều hành các câu lạc bộ một cách hiệu quả, trang bị cho đối tượng học sinh phổ thông trung học kỹ năng thuyết trình, sự tự tin khi nói trước đám đông, và các kỹ năng khá mới mẻ như cách gây quỹ, cách tìm nhà tài trợ…  

Ngoài ra, còn hai dự án khác đã được lên kế hoạch chi tiết. Đó là tổ chức lớp học tình nguyện, dạy cho các em nhỏ ở nhà trẻ Hữu Nghị và phối hợp với các sinh viên tình nguyện ở các trường đại học ở Cần Thơ và Đà Nẵng tổ chức trại hè cho 100 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Trước mắt, họ đang gấp rút chuẩn bị cho các trại hè tiếng Anh ở trường THPT Lomonoxop và trường THCS Trưng Vương, dự kiến sẽ bắt đầu vào ngày 12/7 tới.  

Trong tất cả các chương trình này, các công dân trẻ là những người lên ý tưởng, trực tiếp tổ chức và điều hành các hoạt động. Họ lên kế hoạch cho các dự án rất chi tiết, tỉ mỉ, kết hợp trao đổi về nội dung với các giảng viên chính, tiến hành công tác quảng bá về các chương trình này đến các đối tượng tham gia, chuẩn bị những công cụ cần thiết cho các hoạt động. Trong các chương trình có sự kết hợp với các tình nguyện viên nước ngoài, các công dân trẻ toàn cầu đồng thời là trợ giảng khi các đối tượng tham gia gặp phải những rào cản về ngôn ngữ.

Trong từng hoạt động, họ sẽ phân công mọi người làm trưởng nhóm, để người nào cũng có cơ hội phát huy khả năng và những kinh nghiệm đã thu lượm được. Những học sinh đã được tham gia và huấn luyện trong mùa hè trước hoặc trong các hoạt động trước sẽ trở thành những người hỗ trợ đắc lực cho các công dân trẻ này.  

“Nghiện” các hoạt động cộng đồng  

Tâm huyết - đó là tính từ mô tả chính xác nhất về thái độ của các công dân trẻ này trước các dự án. Không giống như nhiều nhóm hay nhiều câu lạc bộ khác, các công dân trẻ này không lên lịch cho các buổi họp định kỳ. Mỗi khi có hoạt động mới, người đầu mối sẽ gửi email hoặc gọi điện tập hợp các thành viên rất nhanh chóng.  

Quan điểm của họ là một nhóm, nếu lúc nào cũng họp hành, các thành viên có thể sẽ tham dự các cuộc họp vì trách nhiệm, nhưng nếu nhóm không có các hoạt động thực chất thì đó không thể là một nhóm mạnh. Vì vậy, họ chú trọng vào việc xây dựng liên kết chặt chẽ trong nội bộ, sau đó mới mở rông mạng lưới bên ngoài.  

Hoàng Dương - đầu mối cho tất cả các hoạt động của các công dân trẻ tâm sự: “Tôi quan niệm rằng “hữu xạ tự nhiên hương” - nếu như trong nội bộ tốt và hoạt động tốt thì tự nó sẽ thu hút được nhiều người khác”. 

Đến thời điểm này, một số công dân trẻ đã tốt nghiệp đại học và bắt đầu đi làm. Nhưng  họ vẫn cố gắng thu xếp thời gian cho các hoạt động của nhóm.

Hoàng Giang, mới tốt nghiệp đại học Ngoại thương Hà Nội, nhớ lại, nhờ những kỹ năng có được từ các buổi tập huấn và các hoạt động thực tế, mà trong cuộc phỏng vấn tuyển dụng, khi bước vào cuộc kiểm tra về năng lực làm việc nhóm, Giang đã tự tin thể hiện mình rất tốt. 

Hương Giang - cựu sinh viên của Đại học Xây Dựng kể rằng: “Mình mới đi làm, nhưng trong trại hè sắp tới tại trường Lomonoxop, mình đã xin phép sếp nghỉ làm nửa ngày để tham gia tổ chức các hoạt động buổi chiều của chương trình. Và sếp mình đã đồng ý”.  

Vì không còn nhiều thời gian rảnh rỗi như các thành viên khác, nên hàng ngày Giang vẫn cập nhật thông tin về nhóm và các hoạt động bằng cách kiểm tra thư điện tử hay xem blog. Giang thành thật kể rằng: “Nếu hôm nào không thấy có bức thư nào mới từ các thành viên về hoạt động nhóm, mình thấy rất nhớ - cứ như nghiện ấy”.

Nguyệt Ánh