(Lanhdao.net) - Đã có thời, những lời hiệu triệu của thủ lĩnh Đoàn viên, những câu chuyện cảm động về những thanh niên quên mình cho đất nước từng thôi thúc bao người ra mặt trận. Nhưng trong hoà bình, người thủ lĩnh Đoàn cần làm gì để phát huy sức hút vốn đã có trước đây? Giới trẻ luôn muốn thay đổi, nhưng vẫn có một bộ phận cán bộ Đoàn “cô đơn” giữa thanh niên. Ông Nguyễn Văn Phong - Bí thư Thành đoàn Hà Nội - cho rằng, thủ lĩnh Đoàn thời đại mới cần được đào tạo theo kiểu khác, để làm việc theo kiểu khác.
Chỉ vài năm trước đây, một bộ phận thanh niên thành thị chọn đua xe làm cách giải trí, bất chấp nguy hiểm và pháp luật. Còn bây giờ, báo chí lại không ngừng đưa tin về những nhóm thanh niên tụ tập chơi thuốc lắc, đi vũ trường. Không ít người đã giật mình: thanh niên thời bình thế sao?
Gần đây, những cộng đồng ảo như Trái tim Việt
Ở bất kỳ thời điểm nào, giới trẻ luôn có nhu cầu được chơi, được làm việc theo nhóm riêng của mình như thế. Nhưng trong những hoạt động đó, nếu không được chỉ con đường đi đúng, ranh giới giữa cái thiện - cái ác chỉ là rất mong manh.
Một hai thập kỷ trước đây thôi, anh bí thư chi đoàn, chị cán bộ tổ chức được coi là người dẫn lối cho các hoạt động của giới trẻ, thì nay, trong hàng loạt các kiểu chơi nhóm đang rất thịnh hành, giới trẻ cần thủ lĩnh như thế nào? Và các cán bộ Đoàn đang phải chịu sự cạnh tranh khốc liệt bởi các thủ lĩnh kiểu mới như admin diễn đàn, chủ tịch câu lạc bộ nghề nghiệp, các trưởng nhóm du lịch... ra sao?
 |
Anh Nguyễn Văn Phong - Bí thư Thành Đoàn Hà Nội. Ảnh: TC |
Mới là cán bộ Đoàn, chưa phải thủ lĩnh Đoàn
- Theo ông, có phải Đoàn đang gặp sự cạnh tranh từ các hoạt động ngoài Đoàn trong việc hấp dẫn thanh niên hay không?
Ông Nguyễn Văn Phong: Tôi không quan niệm Đoàn phải cạnh tranh, mà đây là cơ hội tốt để xem lại mình, để tìm hiểu và học hỏi tại sao những hoạt động đó lại thu hút được thanh niên, từ đó điều chỉnh hoạt động Đoàn cho phù hợp. Từ thực tế hoạt động ngoài Đoàn hiện nay, có thể rút ra hai bài học kinh nghiệm lớn:
Thứ nhất là phải gần thanh niên hơn, phải đi cùng với thanh niên.
Thứ hai là thanh niên thời nào cũng rất tích cực. Nếu thanh niên thờ ơ thì đó là lỗi của mình, cần phải xem lại mình để thích nghi với những cái mới.
- Vậy ông đánh giá thế nào về vai trò của các cán bộ Đoàn, các thủ lĩnh Đoàn trong hoạt động Đoàn nói chung?
Trong bất kể công việc gì, người phụ trách đều có vị trí rất quan trọng.
Riêng đối với tổ chức Đoàn, người cán bộ còn là một trong những yếu tố mang tính chất quyết định. Tuy nhiên, đó là mong muốn về mặt lý luận, còn thực tế công việc hiện nay của các cán bộ Đoàn đã bộc lộ 3 vấn đề nổi cộm:
Thứ nhất, vai trò của người làm công tác thanh niên chưa được thể hiện đầy đủ và đúng chức năng nhiệm vụ.
Thứ hai, nhiều người mới chỉ làm được một vế là cán bộ Đoàn, tức là chức vụ do tổ chức phân công, còn vế là thủ lĩnh thì chưa rõ. Kinh nghiệm hoạt động của các tổ chức chính trị xã hội đã chỉ ra rằng khả năng thu hút tập hợp của những người đứng đầu là một trong những nhân tố quyết định thành công của tổ chức. Đó chính là yếu tố thủ lĩnh, một yếu tố hiện nay ít được quan tâm và chưa được phát huy.
Điều này thế hiện ở chỗ: có những cán bộ chưa hơn được đoàn viên một cái đầu về năng lực trí tuệ, chưa có khả năng thu hút tập hợp anh em bằng nhân cách, lối sống, nhiệt huyết. Năng lực trí tuệ là cần thiết, nhưng đó chưa phải nhân tố quyết định, mà chính là nhân cách, anh có vì mọi người không, sống có đàng hoàng không…
Thứ ba là khả năng thích ứng, thích nghi với những biến đổi nhanh chóng của tình hình kinh tế xã hội ở một bộ phận cán bộ Đoàn còn chậm, nói cách khác là tính năng động của họ chưa cao.
- Nhiều thanh niên nhận xét các hoạt động Đoàn hiện nay còn nặng về tính hình thức, phong trào mà chưa đem lại hiệu quả, cách thức tổ chức cũng chưa đổi mới so với vài năm trước đây?
Đó cũng là do yếu tố cán bộ. Tôi muốn nhắc lại khả năng thích nghi với những diễn biến nhanh chóng đang tác động đến nhu cầu, nguyện vọng, suy nghĩ của thanh niên. Cán bộ Đoàn cần phải cập nhật những thay đổi đó.
Theo tôi, mục tiêu của các phong trào Đoàn là rất tốt, nhưng phương thức thể hiện phải mềm dẻo và linh hoạt. Cán bộ chậm cập nhật dẫn đến chuyện mục tiêu thì tốt nhưng cách thức tổ chức lại chưa theo kịp.
Bên cạnh đó phải kể đến một bộ phận thanh niên không nhỏ hiện nay có thái độ thờ ơ và chỉ biết chê bai mọi thứ, trong khi chính họ cũng không ra gì, hay những người chạy theo chủ nghĩa cá nhân. Ở đây cũng có lỗi của tổ chức Đoàn là chưa đưa được họ vào các hoạt động chung. Chỉ khi là một thành viên trong tổ chức, họ mới thấy mình đã làm gì để đóng góp, trao đổi, để tổ chức nhỏ của mình, ít nhất là cấp chi đoàn, nhóm, lớp, thay đổi theo hướng tích cực. Bộ phận thanh niên này cũng đang góp phần kiềm chế sự phát triển của đất nước.
- Như vậy nghĩa là dường như với những thanh niên có trình độ cao hoặc những thanh niên có tư tưởng thờ ơ, Đoàn vẫn chưa “chạm” tới?
Vì vậy, một trong những trọng tâm trong việc đào tạo cán bộ Đoàn, cũng như trong quá trình tự trang bị, tự bồi dưỡng để tự nâng tầm của các cán bộ Đoàn, chính là khả năng thích nghi với nhiều loại đối tượng thanh niên khác nhau. Suy đến cùng có thế nào thì họ vẫn là đối tượng của Đoàn.
Với những thanh niên có trình độ cao, họ có thể có trình độ về học vấn nhưng chưa hẳn đã có trình độ về xã hội và văn hoá. Thậm chí có những thanh niên có học vấn cao nhưng văn hoá không cao, luôn chê bai và sính ngoại. Nhưng Đoàn cũng không thể bỏ qua họ.
Vấn đề chính của Đoàn là lâu nay, trong điều kiện hoàn cảnh của các cán bộ Đoàn, chúng ta vẫn đang chọn những đối tượng dễ để tiếp cận. Những thanh niên nói trên đúng là những đối tượng khó nhưng không thể để họ đứng ngoài. Trong thời gian tới, Đoàn cần phải có những hoạt động phù hợp để thu hút tập hợp họ.
- Vậy để tác động được đến những đối tượng khó như vậy, người thủ lĩnh Đoàn cần phải có những kỹ năng gì?
Nói là họ cán bộ Đoàn cần những kỹ năng cao siêu cũng đúng, mà nói họ cần những kỹ năng bình thường cũng không sai. Để thuyết phục được thanh niên, ít nhất cán bộ Đoàn phải tương đồng với họ về trình độ để đồng hành với họ. Nhưng cán bộ Đoàn còn phải hơn họ ở chỗ hướng những nhu cầu đó đến mục tiêu chung của tổ chức.
Tuy nhiên, lâu nay trong lựa chọn cán bộ Đoàn, chúng ta ít quan tâm đến những điều kiện đó. Chính vì thế mới xuất hiện một bộ phận cán bộ Đoàn “cô đơn” giữa thanh niên, vì thanh niên suy nghĩ gì, mong muốn gì, họ làm gì và làm như thế nào, cán bộ Đoàn gần như đứng ngoài cuộc.
Không thể thuần tuý là một anh cán bộ Đoàn được gắn mác
- Có thanh niên nhận xét rằng cán bộ Đoàn hiện nay thiếu khá nhiều kỹ năng như kỹ năng hùng biện trước đám đông, kỹ năng tổ chức hoạt động chung, khả năng dẫn dắt và thuyết phục…, vì thế chưa tạo được ảnh hưởng và uy tín đối với thanh niên?
Chính xác, đó hoàn toàn là một hiện thực. Thứ nhất là do hệ thống tổ chức, cơ chế và điều kiện làm việc của Đoàn chưa thu hút được những người có năng lực tốt vào làm cán bộ.
Thứ hai, khi đã làm cán bộ, anh em có quá nhiều công việc khiến họ không có ý thức phải tự nâng tầm mình lên. Vì thế có những cán bộ Đoàn đầu vào là ngang bằng, nhưng sau một thời gian lại tụt hậu so với thanh niên.
Vì thế trong thời gian tới, việc đào tạo, lựa chọn cán bộ Đoàn phải hướng đến việc hình thành cho họ những kỹ năng thu hút tập hợp thanh niên. Lâu nay, trong chương trình đào tạo bồi dưỡng của mình, tổ chức Đoàn còn ít chú ý đến những công việc này mà chỉ nặng về trang bị lý luận.
- Đúng là mỗi khi nhắc đến Đoàn, thanh niên lại nghĩ ngay đến việc tuyên truyền, giáo dục tư tưởng, văn nghệ, giao lưu… Sinh viên thì không nghĩ rằng Đoàn có thể giúp họ hướng nghiệp, tìm việc làm, thanh niên ở địa phương thì chưa dám nhờ Đoàn giúp mình vay vốn phát triển sản xuất kinh doanh…
Đó là một thực tế. Trước hết là do tổ chức Đoàn và cán bộ chủ chốt ở đó không nắm vững được chức năng nhiệm vụ của Đoàn. Họ đang muốn vay vốn mà lại động viên họ đi lao động công ích thì rất khó thuyết phục. Họ cần học nghề mà lại mời họ đi các hoạt động tình nguyện thì chắc không được.
Nếu Đoàn tìm được việc làm hay chỗ tư vấn việc làm đúng đắn cho họ thì việc vận động tham gia tình nguyện sau đó mới có ý nghĩa. Để làm được vậy thì cán bộ Đoàn phải có trình độ kiến thức nhất định chứ không thể thuần tuý là một anh cán bộ Đoàn được gắn mác.
- Chuyện cán bộ Đoàn chưa theo kịp nhu cầu, trình độ của thanh niên thì đã đành. Nhưng có một bộ phận cán bộ Đoàn, theo nhận xét của thanh niên là chưa gương mẫu, chưa khiến thanh niên nể phục?
Điều này là hoàn toàn chính xác. Đó là những cán bộ Đoàn nhận thức chưa đúng về vị trí của mình, về chức năng nhiệm vụ của tổ chức mình. Họ nghĩ rằng tham gia hoạt động Đoàn là có một bàn đạp thuận lợi để tiến thân. Chính vì thế họ ít quan tâm đến lối sống, tu dưỡng rèn luyện để nâng tầm mình lên, thay vì gần gũi thanh niên cơ sở, họ lại tìm cách gần gũi cấp trên.
Nói cách khác, họ là một bộ phận cơ hội có không ít trong đội ngũ cán bộ Đoàn. Họ đã nêu những tấm gương không tốt và làm xấu đi hình ảnh của tổ chức Đoàn. Với những đối tượng này, thanh niên chính là người sớm phát hiện, tẩy chay và sớm có tiếng nói để phản đối. Tôi mong rằng ở nơi nào có những cán bộ Đoàn như thế, các bạn thanh niên hãy thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình.
- Theo anh sắp tới đây công tác đào tạo cho các cán bộ Đoàn cần phải được đổi mới gì so với cách đào tạo hiện nay?
Chắc chắn phải có một sự đầu tư nhiều hơn cho công tác đào tạo cán bộ Đoàn theo hướng sát hơn với tình hình thực tiễn, nhu cầu nguyện vọng của thanh niên, yêu cầu đòi hỏi của xã hội đối với tổ chức Đoàn.
Nông Bích Vân, nhân viên Trung tâm phát triển công nghệ FPT: "Khả năng lôi kéo của cán bộ Đoàn còn thấp, nhiều người thiếu khả năng truyền cảm hứng, mà đây là điều rất quan trọng để dẫn dắt thanh niên, rồi thiếu khả năng hùng biện và óc sáng tạo".
Trương Hữu Độ, sinh viên Khoa Quy hoạch và quản lý công trình, ĐH Thuỷ lợi: “Một số cán bộ Đoàn chỉ đề ra những đường lối chung chung mà chưa hành động để làm gương. Họ tham gia các hoạt động Đoàn phần nhiều vì mục đích cá nhân, nên không thực sự thân mật gần gũi với đoàn viên như với những người ở cấp cao hơn".
Phạm Tiến Dũng, sinh viên ĐH Bách Khoa, quê ở thị xã Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh: “Ở địa phương có rất ít hoạt động như tìm việc làm, tuyên truyền pháp luật hay phòng chống tệ nạn xã hội, mà chủ yếu là văn nghệ, giao lưu. Việc giúp thanh niên vay vốn hay trợ giúp kỹ thuật để phát triển sản xuất gần như chưa được đề cập đến”. |
Thuỷ Chung - Phùng Thảo
* Tiếp theo: Thanh niên thế hệ mới, lý giản và tìm kiếm tân thủ lĩnh
Nông Bích Vân, nhân viên Trung tâm phát triển công nghệ FPT: "Khả năng lôi kéo của cán bộ Đoàn còn thấp, nhiều người thiếu khả năng truyền cảm hứng, mà đây là điều rất quan trọng để dẫn dắt thanh niên, rồi thiếu khả năng hùng biện và óc sáng tạo".
Trương Hữu Độ, sinh viên Khoa Quy hoạch và quản lý công trình, ĐH Thuỷ lợi: “Một số cán bộ Đoàn chỉ đề ra những đường lối chung chung mà chưa hành động để làm gương. Họ tham gia các hoạt động Đoàn phần nhiều vì mục đích cá nhân, nên không thực sự thân mật gần gũi với đoàn viên như với những người ở cấp cao hơn".
Phạm Tiến Dũng, sinh viên ĐH Bách Khoa, quê ở thị xã Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh: “Ở địa phương có rất ít hoạt động như tìm việc làm, tuyên truyền pháp luật hay phòng chống tệ nạn xã hội, mà chủ yếu là văn nghệ, giao lưu. Việc giúp thanh niên vay vốn hay trợ giúp kỹ thuật để phát triển sản xuất gần như chưa được đề cập đến”. |
Thuỷ Chung - Phùng Thảo
* Tiếp theo: Thanh niên thế hệ mới, lý giản và tìm kiếm tân thủ lĩnh
- APEC bổ nhiệm tân Chủ tịch Ủy ban kinh tế (25/09/2006)
- Mạng lưới lãnh đạo nữ trình 11 khuyến nghị lên lãnh đạo APEC (21/09/2006)
- Vườn ươm doanh nghiệp cần trở thành chính sách phát triển của APEC (21/09/2006)
- Nữ doanh nhân Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm lãnh đạo (21/09/2006)
- APEC mở rộng quan hệ với Cơ quan năng lượng quốc tế (21/09/2006)
- Nâng cao khả năng của các nữ doanh nhân APEC (20/09/2006)
- Chia sẻ kinh nghiệm trong Mạng lưới các nhà lãnh đạo nữ APEC (19/09/2006)
- APEC 2006 mở đầu cho sự cải cách của APEC (17/09/2006)
- APEC thông qua cơ chế một cửa điện tử (13/09/2006)
- Thông qua bản điều chỉnh về mua sắm của chính phủ trong APEC (09/09/2006)
