(Lanhdao.net) - Dù có là thiên tài, không phải cứ tham gia các chương trình đào tạo nghĩa là đã trở thành lãnh đạo, nhất là lãnh đạo trẻ. Nhưng 9x có thể vận dụng những kiến thức và những bài học mà họ thu nhận được để "thay đổi chính mình" nếu muốn thực hiện ước mơ "thay đổi thế giới".

Ai cho ước mơ của 9x đôi cánh...

Không ai khác, đó chính là các bậc phụ huynh, các thầy cô giáo, bạn bè... và sự nỗ lực của bản thân 9x. Bao giờ cũng thế, gia đình luôn đóng vai trò tiên phong trong việc ươm trồng và vun đắp cho những khát vọng của con em mình.

Trước câu hỏi "nhu cầu lớn nhất của 9x là gì", các cô bé, cậu bé đang trong độ tuổi teen đều có một câu trả lời chung, đó là được quan tâm và lắng nghe. Nhiều bậc phụ huynh, vì quá bận rộn với những công việc bề bộn bên ngoài, "định nghĩa" sự quan tâm đơn thuần là lo cho con cái mình đầy đủ điều kiện về vật chất, không thua bạn kém bè.

Trong khi đó, ở độ tuổi với những biến động tâm lý phức tạp như 9x, các cô, cậu bé này thực sự mong muốn bố mẹ trở thành những người để họ có thể chia sẻ và tâm sự, những người chẳng những không cười vào những ước mơ, hoài bão của họ mà còn uốn nắn họ đi đúng hướng.

Chị Đinh Thị Kim Nhung, mẹ của Phan Khương - cậu bé nuôi ước mơ được làm Thủ tướng - trước đây chưa từng biết về mong muốn lớn lao ấy của con mình. Chị không nghĩ rằng "Heo mập" - tên thân mật của Khương ở nhà lại nhiều tham vọng như vậy.

Tuy bất ngờ, nhưng chị cho rằng "ước mơ ấy mà" và "cháu mới học phổ thông nên từ từ rồi tính". Đó cũng có thể là suy nghĩ của rất nhiều các bậc phụ huynh khác, những người thường không thực sự lắng nghe hoặc vô tình hay cố tình bỏ qua những mong ước mà con em mình nói ra.

Ngược lại, lại có những bậc làm cha làm mẹ kỳ vọng đến mức quá đà vào khả năng của con họ. Họ muốn con mình phải luôn đạt điểm cao, luôn đứng đầu lớp, mai sau phải trở thành ông nọ, bà kia.

Con cái lớn khôn thành người đã là điều quý giá, nhưng với những người muốn con cái phải làm họ "nở mày nở mặt", thế vẫn còn chưa đủ. Chính điều đó đã tạo ra những áp lực nặng nề cho lứa tuổi đang chập chững bước vào đời như 9x hiện nay.

Không biết các bậc phụ huynh sẽ nghĩ gì khi đọc những lời tâm sự của những đứa trẻ trong độ tuổi như của con cái họ, rằng "con học nhiều lắm, học buổi sáng, buổi chiều rồi cả buổi tối. Nhiều lần, con không muốn học, chỉ muốn ngủ thôi. Hôm nào nghe gia sư mách mẹ là con không chú ý học, hay ở trường bị điểm dưới 8 là mẹ rầy la, làm con sợ", rồi "mẹ lúc nào cũng mong em tốt nhất, từ việc học tập đến kỹ năng sống, mẹ đòi em phải hoàn hảo, dù mẹ không biết em đã cố gắng hoàn thiện"; "Em đang rất buồn vì chuyện học hành không như ý muốn, có lẽ chính vì sự kỳ vọng quá nhiều của gia đình đã làm em cảm thấy hụt hẫng và chán nản. Vốn là người trầm tính, bây giờ em thấy mình càng ngày càng lầm lì hơn"... 

Điều mà chưa nhiều người lớn làm được hiện nay là khuyến khích con cái họ có một tinh thần đồng đội và dám chịu trách nhiệm. Các bậc phụ huynh thường chỉ nhìn nhận tác động của bạn bè lên con cái họ ở góc độ tiêu cực.

Khi con hư, tâm lý thiên vị một cách vô thức khiến họ chủ quan cho rằng con mình hư là do bạn bè xúi giục, trong khi có thể chính con cái họ là kẻ đầu trò. Vì thế, nhiều người rất khắt khe trong việc chọn bạn và kết bạn của con cái mình, đến mức cấm đoán, cách li. Họ không nhận thấy vai trò rất lớn của môi trường đồng đội đối với lứa tuổi này.

Thực tế, môi trường đó có thể giúp con cái họ trở nên hoạt bát hơn, sáng tạo hơn, nhanh nhạy hơn và phát huy tối đa những khả năng lãnh đạo vẫn còn tiềm ẩn. Tất nhiên, các bậc làm cha làm mẹ cũng cần chỉ cho con mình hiểu rằng, hoặc là nó, hoặc bạn của nó phải là những thủ lĩnh xứng đáng cho nhóm chứ không phải là những kẻ có tư tưởng quậy phá, chống đối.

Các tổ chức tổ chức đoàn, đội trong nhà trường đã, đang và sẽ là một môi trường tập thể phù hợp cho độ tuổi như 9x. Qua các hoạt động của đoàn, đội lứa tuổi học trò sẽ có thêm cơ hội tham gia và thử sức mình trong vai trò thủ lĩnh. Thực tế đã cho thấy, nhiều người ở vị trí lãnh đạo hiện nay từng là các cán bộ đoàn, đội, hoặc từng là các đội viên, đoàn viên ưu tú.

...để chúng bay cao, bay xa...?

Cùng với "đôi cánh" nâng đỡ ước mơ làm thủ lĩnh, giới trẻ nói chung và thế hệ 9x nói riêng đang thiếu và đang cần những chương trình đào tạo lãnh đạo được thiết kế phù hợp với nhãn quan của lứa tuổi này.

Ông Trần Thành Nam cũng gợi ý rằng: "Nên đào tạo kỹ năng lãnh đạo cho độ tuổi như 9x nhưng phải hiểu kỹ năng lãnh đạo là một tập hợp các kỹ năng mà trong đó các em phải lĩnh hội được cách quản lý thời gian, quản lý sự căng thẳng, biết cách bao quát, điều hành, làm việc nhóm... Tất cả những kỹ năng này không thể hình thành một sớm một chiều mà phải được đào tạo thông qua sự trải nghiệm, những tình huống thực tế, những trò chơi mang tính tượng trưng".

Nếu làm được như vậy, 9x có thể tin tưởng rằng "giấc mơ đồng đội" của mình sẽ trở thành hiện thực, và đất nước có quyền hy vọng vào một đội ngũ lãnh đạo trẻ tài ba - những người biết tìm ra nơi không có dấu chân để tạo nên con đường.

Nguyệt Ánh